Ukugcwalisa izinkundla ngabalandeli bezepolitiki, kungasho ukuba nabalandeli, hhayi abavoti.

    201

    SAKHA ISIZWE: CALLISTUS NKWANYANA

    SEKUJWAYELEKILE ukugcwaliswakwezinkundla zezemidlalo ngabalandeli bezepolitiki, okuvame ukubonakala emabhinceni, ezigcwalisa ngoba encintisana ngabaculi bawo. Umbuzo omkhulu uthi ngabe ukugcwalisa izinkundla kusho ukuba nabalandeli beqembu noma abavoti. 

    Lo mbuzo ubiza njengokulobola izinyane lasendlunkulu. Uma sibuka ukugcwala kwezinkundla eminyakeni edlule, siyabona ukuthi kakubonakali kusho ukuba nabalandeli abazavota. Maningi amaqembu anabalandeli abagcwalisa izinkundla, ko-dwa lokhu akuphenduki ivoti. Lokhu kuze kudide ngisho abahlaziyi bezepolitiki nabezindaba. Umlandeli wezepolitiki waseNingizimu Afrika ufuna ukulandelwa kuze kufike ilanga lokuvota. Phela ushintshashintsha imibala njengonwabu. Lokhu kudalwa wukuthi abezepolitiki nabo bafuze lona unwabu. 

    Eminyakeni edlule, abanye babekhankasa ngokuvala izibonelelo ezahlukene ezisiza abantu, kumanje bahamba phambili, bathi bazonika abantu izibonelelo. Iqiniso lithi, uma ungekho emandleni okuhola uhulumeni, kulula ukubona amaphutha, mhlawumbe ngisho nalapho engekho khona. 

    Le nto ifana nababukeli bakanobhutshuzwayo; bawudlala ngobunyoninco obukhulu behleli phansi. Phela umdlalo wezepolitiki wukunyundelana kwamaqembu ukuze intombi izoqoma. Okunye okudida abavoti, ngabahlaziyi bezepolitiki abanye abathi bazimele kanti bancike emaqenjini athile. Abanye ubezwa beqala ukukhuluma ukuthi lo, uhamba neqembu elithile. 

    Njengamanje yonke imikhonto ibheke eqenjini elibusayo. Mhlawumbe kwenziwa wukuthi lisemandleni. Maningi amaphutha enziwe yiqembu elibusayo futhi amanye liyawavuma. Kuningi futhi okuhle elikwenzele abantu baseNingizimu Afrika. Kakufanele ukukhumbula kwethu kufiphale kuhle komuntu ephika izinto azenzile ecaleni, ethi akasakhumbuli. 

    Kunomkhuba owenziwa ngamaqembu – ikakhulu awabamhlophe – uma ekhuluma ngowayengumengameli, uMnu Nelson Mandela, amncoma kuyo yonke into, ayakhohlwa wukuthi asuke encoma iqembu elibusayo. La maqembu ayamhlukanisa uMandela neqembu lakhe. Lokhu kuyipolitiki ejule kakhulu. Ngeke kube wubulungiswa ukucisha izinto ezenziwe ngoba sifuna amavoti. 

    Into engingaluleka ngayo amaqembu aphikisayo wukuthi mawakhulume ngezinto afuna ukuzenzela abavoti, lokho kuzowenza athembeke ngisho emuva kokhetho. Mawatshele abavoti ukuthi azokwenzani ukulungisa lokhu athi konakele. Lokhu kumele sikubone ohlwini lwawo lwezethembiso (manifesto). 

    Amaqembu amaningi ayeka ithuba lokukhuluma ngawo, akhethe ukuchitha isikhathi ekhuluma ngamanye amaqembu. Lokhu kwenza kugqame izimbangi zawo kunawo. Abavoti baseNingizimu Afrika bayakhula kancane kancane, sebeyakwazi ukubona izethembiso zamanga neziyiqiniso. Phela umuntu usuke eseyedwa uma evota, usuke ungasekho ngisho umsindo neziqubulo ezimphazamisayo. 

    Amaqembu kumele agadle ezingqondweni zabavoti ukuze aphumelele. Okunye okubalulekile, wukuzehlisa, avume lapho kungahambanga kahle khona. Phela amaqembu asebenza ngabantu, abantu banamaphutha futhi banomgolo ofuna njalo ukwanelisa izimfuno zamaqembu abo kunezabavoti. Yingakho iqembu kufanele libe nendlela yokuqapha izisebenzi uma lisemandleni. Izisebenzi nalabo abasezikhundleni kumele baqashelwe kakhulu ekwenzeni umsebenzi. Phela bangalibulala noma baliphakamise iqembu ngezenzo zabo. 

    Ukugcwalisa izinkundla ngabalandeli bezepolitiki, kungasho ukuba nabalandeli, hhayi abavoti.

    • UMnu: Callistus Bheki Nkwanyana    

    Uneziqu ze: Masters in Governance and Political Transformation

    Wayengumqondisi: KZN office of the Premier: Community Partnership and Moral Regeneration

    Ungumbhali wencwadi: “Talking to yourself, the journey to self-discovery” Uyatholakala ku:nkwanyana-cb60@gmail.com /0665445466 Ucingo / WhatsApp 

    Previous articleZizothwala kanzima izaguga kuvalwa ukuhola emaposini
    Next articleZintunta nendishi izitshudeni ezilinde uxhaso lweNSFAS