Ilanga News
Home 9 Featured 9 Odilika abawu-6 kowadlwengula isisulu eduze kwethuna likayise

Odilika abawu-6 kowadlwengula isisulu eduze kwethuna likayise

by | 23 August 2026

IKHALE ngokungabi nanembeza nokwedelela ngokudlwengulwa kwesisulu eduze kwethuna likayise, iMantshi uW.J.J Schutte, igweba “umalugaju” waseRichards Bay. Lokhu kwenzeke ngoMsombuluko, ngesikhathi iNkantolo yesiFunda saseRichards Bay, igixabeza lo “malugaju” uSanele Thuba Dube (32), ngodilikajele abawu-6, neminyaka ewu-45 ngaphezulu, ngemuva kokulahlwa ngamacala.

Ubebhekene namacala awu-10 okudlwengula, awu-3 okuntshontsha, nelilodwa lokubulala. La macala enzeka esikhathini esiyizinyanga eziwu-46, kusuka ngo-2016 kuya ku-2020, ebhozomela izisulu ezineminyaka ephakathi kuka-13 no-27, eziwu-5 zazineminyaka engaphansi kuka-14.

Ngokobufakazi obuvela enkantolo, uDube waqala ukugila lo mkhuba eneminyaka ewu-22, ngesikhathi elalela unyendle intombazanyana eyayina-13 (inkantolo enqume ukuligodla igama layo), wayidlwengula, wabe eseyibulala, isidumbu sayo satholakala singenawo amehlo, sifakwe indwangu emlonyeni, ngemuva kwezinsuku ezintathu inyamalele.

ILANGA libike kabanzi ngalolu daba oshicilelweni lwangoMsombuluko, lapho kuvele khona imizwa yezinye zezisulu. Esinye sezisulu sitshele inkantolo ukuthi usuku okwenzeka ngalo isigameko, sisasikhumbula njengayizolo. Sithi sasikade sithokozela usuku lwaso lokuzalwa, sihlanganisa iminyaka ewu-18.

Sitshele inkantolo ukuthi ngesikhathi silele, saphaphama uDube esengaphakathi endlini esasilele kuyona. Sithi wasikhomba ngesibhamu, wasiphoqa ukuba siphume ngewindi, lapho asidlwengulela khona eceleni kwethuna likayise. Esinye sezisulu esasineminyaka ewu-10 ngesikhathi kwenzeka isigameko ngo-2019, sitshele inkantolo ukuthi, uDube wangena kubo ngo-4 ezintatha, wasisabisa ngommese, wasidlwengula, ngaphambi kokweba umabonakude.

UDube, uwaphike wonke amacala. Nakuba kunjalo, ubufakazi bonke bukhombe yena. Usohlakalahle oqapha iziboshwa (probation officer), uthi akucoshile kuDube wukuthi akazisoli ngesenzo sakhe. Uthi uDube umtshele ukuthi wayethandana nowesifazane owayengumfundi wesikole. Uthi waveza ukuthi langalimbe bazibandakanya ngokocansi, okwathi uma esebanjwa umfundi, watshela uyise ukuthi uDube umdlwengulile.

Uthi umtshele ukuthi lokhu kwaphoqa ukuthi abaleke endaweni, njengoba umphakathi wawufuna ukumbulala. Ezincengela isigwebo esincishisiwe ngomlomo wommeli wakhe, uMnu Ngidi (elingatholakalanga igama lakhe), ucele inkantolo ukuba imzwele, njengoba ethe unendodakazi eneminyaka ewu-11.

Uthi wayeka esikoleni kwa-grade 9, okwenza umqondo wakhe ungasebenzi njengowomuntu omdala, futhi akakwazi ukuthatha izinqumo eziphusile ngesikhathi. Utshele inkantolo ukuthi akayena umuntu onodlame, futhi wayesibona isidingo sokusebenzisa ijazi lokuzivikela, kodwa esaba ukuthi kungenzeka alishiye endaweni yesigameko. Umbuso ukuchithile lokhu, waphakamisa ukuthi athole isigwebo esiqinile.

Yethula isigwebo iMatshi uSchutte, ithe: “Umsebenzi wezinkantolo wukudlulisa umnyalezo oqinile wokuthi isihlava sokuhlukunye- zwa kwabesifazane nezingane, kakuphinde kwenzeke. Ezigamekweni eziningi, uDube ubengenela nizisulu emakubo, lapho okumele ngabe zizizwa ziphephile khona. Eziningi ubeziphuca ubuntombi bazo, okuyinto eyigugu elikhulu.

“Kwesinye isigameko, ukhombise okukhulu ukudelela, ezodlwengula ingane eduze kwethuna likayise, lokho kufana nokwedelela uyise uqobo. Kuyamangaza ukuthi konke lokhu kwenziwe ngumuntu ozele indodakazi.”

Ezisematheni

Umbhishobhi ukhala ngokunganakwa yiqembu lakhe iMK Party

Umbhishobhi ukhala ngokunganakwa yiqembu lakhe iMK Party

UMBHISHOBHI Sandile Ndlela, webandla iMethodist Church eNtuzuma, ukhala ngokunganakwa yiqembu lakhe uMkhonto weSizwe Party (MKP) athi uphethe iNational Religious Desk kulona, njengoba esanda kushiselwa umuzi. Uthi njengoba bekunomoya omkhulu izolo ngoMgqibelo,...

Imindeni iveze usizi ihlomula ngemizi KwaNongoma

Imindeni iveze usizi ihlomula ngemizi KwaNongoma

IVEZE usizi olunzima ebikade ibhekene nalo imindeni yaKwaNongoma eHlalankosi ehlomule ngemizi namhlanje ngoLwesihlanu emuva kokuhlala isikhathi eside 'emafukwini' ngenxa yokukhahlanyezwa izikhukhula. Kuhlomule imindeni ewu-10 ngemizi iyakhelwa uMnyango wezokuBusa...