
KULINDELEKE ukuba lilalelwe namuhla ngoLwesine eNkantolo yeMantshi yaseMgungundlovu icala lokunukubeza ngokocansi, elibhekene nomelaphi wendabuko wase-Applesbosch, osolwa ngokunukubeza isiguli ayeselapha.
Lesi sigameko kuthiwa senzeka emfuleni okwakuyogezwa kuwo lesi siguli ngoMbasa (April) kulo nyaka.
ILANGA lithole kabanzi ngalolu daba olugcine lusukunyelwe yinhlangano yabelaphi bendabuko, iKwaZulu-Natal Traditional Healers Practitioners (KZNTHP), yabambisana namaphoyisa, ukuze kuboshwe umsolwa.
Umthombo – ongomunye wabaholi bale nhlangano – uthe: “Ingane yayihambe iyofuna usizo kulo melaphi, kwafika esigabeni sokuthi iyogezwa emfuleni, wabe esehamba nayo, nelinye ithwasa lakhe.
“Ithi wayalela ithwasa ukuba limele kude ngesikhathi yena eyigeza. Ngemuva kokuyigeza, ithi umsolwa wavukwa umoya, wayiyalela ukuba ilalele uninakhulu owayezokhuluma, esebenzisa yena.
“Lokhu kwalandelwa wukuthi ayicele ukuba imvumele afake umuthi wenhlanhla kuyo, besebenzisa izitho zabo zangasese. Ithi wabe eseyinukubeza, kwathi uma ifika kubo, yabikela abadala, kwayovulwa icala.”
Uthi ngenxa yokuthi abelaphi bendabuko kabanayo imigomo ebhalwe phansi ngokusebenza kwabo, inkantolo eyengamele icala yabe seyicela inhlangano yabo esifunda saseMgungundlovu, ukuba icebise ngolwazi (expert opinion), ngokumele kwenziwe esimeni esifana nalesi.
“Emadokodweni esawathumela enkantolo (ILANGA eliwabonile), sikucacisile ukuthi lokhu kuyichilo elikhulu ekwelapheni kwendabuko. Lokhu okwenziwe yilo melaphi, kasikwazi futhi sifisa ingalo yomthetho ithathe indawo yayo, athole isijezo esifanele,” esho.
Umelaphi wendabuko, uSolwazi Bhedlindaba Velaphi “VVO” Mkhize, uhambe emazwini eKZNTHP, waqinisekisa ukuthi emlandweni wokwelapha kwendabuko, kakukho lapho okuvela khona ukuthi kunemithi edinga ucansi ukuze isebenze.
“Okokuqala nje, umelaphi wendabuko akumele athinte isiguli ngesandla sakhe. Uma kumele siyogeza, kufanele asihlanganisele amakhambi, asiphelezele siye lapho emfuleni noma olwandle, bese esidedela sizigeze sona, ngoba ngesikhathi sigeza, sisuke sikhuluma nabantu bakubo.
“Lo muntu owenze le nto, ngeke ngimbize nangomelaphi ngoba ungcolisa igama labelaphi bomdabu,” kusho uMkhize.






