
SINQUNYELWE ugwayi katiki iSilo uMisuzulu kaZwelithini yisizwe sakwaMkhwanazi, KwaMpukunyoni, eMtubatuba, ukuba sihoxise ngokushesha ukuqoka uMnu Qiniso Ncube ukuba yiso laso engxenyeni yendawo yalesi sizwe.
Isizwe sithi uma kungenzeki lokhu ezinsukwini ezimbalwa, iSilo kuzomele sibhekane nezinyathelo zomthetho. ISilo ngoLwesihlanu, emcimbini wokuthelelwa amanzi kwamakhosi obusesigodlweni eMashobeni, oPhongolo, simemezele ukuthi uNcube uzokuba yiso laso ngezansi komgwaqo owuthelawayeka uN2, okuyindawo,engaphansi kwesizwe sakwaMkhwanazi.
UNcube uzokuba yiso kusuka phezu komfula iMfolozi kuyoshaya eHluhluwe, kanti izigodi ezizothinteka singabala KwaMsane, iCakwini, iMfekayi, iNkundusi, oPhondweni, iZwelisha, iDubelenkunzi naseDukuduku.
NgoLwesibili ILANGA lihambele lesi sizwe enkantolo yenkosi eMgezanhliziyo, lapho undunankulu waso uMnu Ntuthuko Mkhwanazi, elilandise ukusuka nokuhlala ngalolu daba. Uthe ngeke uNcube alibuse elabaKhwanazi izwe, besaphila.
“Besinalo ulwazi ngezinhloso zikaNcube zokufuna ukuba yinkosi. UNcube wafika lapha eminyakeni edlule, wacela enkosini eyayibambile, uSolomoni Mkhwanazi, ukuthi njengoba sekushone induna yaseDukuduku, uMnu Nkiyankiya Ncube, ukuqhubeka nomsebenzi wayo njengoba naphambilini kwake kwaba khona uNcube owayeyinduna yenkosi yakwaMkhwanazi eyakhothama. Wavunyelwa kulokho. Samangala ukuzwa ukuthi uma ebize imimhlangano, uzibiza ngenkosi,” esho.
Echaza ngokwenzekile ngaphambi kokuba amenyezelwe,uthe: “NgoMsombuluko owandulele umcimbi wokuthelwa kwamanzi, sathola isimemo somhlangano sivela eNdlunkulu. Kulowo mhlangano kwakukhona amakhosi nabantwana. Wawuphethwe nguMntwana uNathi waKwaMandlakazi (ogcine engatholakalanga ocingweni).
“Uma sifika, satshelwa ukuthi kunoNcube ofuna ukuthelelwa amanzi. Salandula sathi kasihambisani nalokho. Saluxoxa lolu daba, lwagcina lumisiwe ngoba kasibanga khona isiphetho ngaleso sikhathi. Simangale ngoLwesihlanu sesithola ukuthi usephakanyisiwe kwesokuba yiSo leSilo,” esho.
AbaKhwanazi benze isexwayiso, bathi angabi khona ozothi isizwe sakwaMkhwanazi kasilungile.
“Ngemuva kwesimemezelo sangoLwesihlanu, sivukele khona endlunkulu ngoMsombuluko, safika saluchaza uhlangothi lwethu, sasho ukuthi makahoxiswe uNcube. Uma kuwukuthi isicelo sethu kasiphumeleli, sizophephela enkantolo.
“Aze angabikhona ozokhala athi sihlambalaza iSilo. Okusempeleni ngabe sithuka inhlamba ngalolu daba, kodwa sizama ukuhlonipha omdala,” esho.
Echaza ngomlando kaNcube, uthe: “UNcube kayikho into emhlanganisa nobukhosi. Kwaku-nenduna uNkiyankiya Ncube eyashona kodwa yena akazalwa yiyona ngqo.”
Usola iSilo ngokuxova izwe.
“Sisho kanjani ukuthi siqoka umxazululi ekubeni lowo mxazululi kwayena egaqele isikhundla sobukhosi? Sizolwa kuze kube sekugcineni, ngeke sivume,” kusho uNdunankulu uMkhwanazi.
INkosi uNtokozo Mkhwanazi okuyiyona ephethe lesi sizwe, ithe isamangele njengoba ibone ezinkundleni zokuxhumana ukuthi iSilo sesiqoke iso endaweni yayo. Ithe: “Ngimangele ngibona ezinkundleni zokuxhuama ngoLwesihlanu ntambama ukuthi iSilo sesiqoke iso laso la.
“Silibeke kanjani iso kukhona inkosi kule ndawo? Phela kawukho umbango kubaKhwanazi ngalesi sihlalo. NgoMsombuluko sibe nomhlangano, sacacisa ukuthi kasilamukeli ibamba lapha. Sicele nokuba iSilo sikhiphe isitatimende sicacise kahle ngalolu daba ngoba isizwe nomphakathi badidekile kumanje. Le ndawo ababekana kuyona eyakithi, eyeNkosi uSomkhele ezala iNkosi uMtubatuba eyanqoba izimpi. Le ndawo anikezwa yona (uNcube) inomlando walapha ekhaya kwaMkhwanazi.”
“Sifuna iSilo siyilungise le nto ngokushesha, singaze sithathelane izinyathelo zomthetho, futhi ukuyilungisa kwaso, sikhiphe isitatimende esizoya emphakathini kwaziwe ukuthi usehoxisiwe uNcube. Uma kuzobekwa iso leSilo endaweni yamakhosi akithi, mina kanti ngiyini kulesi sizwe?”
Ngakolunye uhlangothi, uSihlalo weNdlu yabaHoli boMdabu KwaZulu-Natal, iNkosi uSfiso Shinga, ithe iNgonyama isizwile isikhalo sesizwe sakwaMkhwanazi, yathi isazosicubungula. Imizamo yokuthola ukuphawula kweNdlunkulu iphunzile njengoba uMntwana uThulani ucingo lwakhe belukhala kodwa lungabanjwa.







