
I-MARCH and March, ithi kumele bangavunyelwa emphakathini abantu abakuleli ngokungemthetho, abalinde ukufaka noma imiphumela yezicelo zabo zokubhaciswa eNingizimu Afrika.
Umholi wale nhlangano uNkk Jacinta Ngobese-Zuma, uthi bazoqhubeka nokuyilwa indaba yemithetho yokubhaciswa kwabantu kuleli, ebonakala iphikisana nokufunwa yizakhamizi. Ubephawula ngesinqumo sakamuva seNkantolo yoMthethosisekelo esisuse uthuthuva, esithi abantu abakuleli ngokungemthetho nabo mabanikwe ithuba lokufaka izicelo zokubhaciswa.
Ngemuva kwemibhikisho enodlame ezingxenyeni ezehlukene zezwe, okubalwa kuzona iThekwini naseSoweto, uMnyango wezaseKhaya umemezele ukuthi uyasihoxisa isinqumo sokuthi kwenziwe njengokomyalelo wenkantolo. Imibhikisho iqubuke ngemuva kokuba kubonakale izinkumbi zabantu bokufika, zibambe olayi- ni abade ezikhungweni zomnyango, ukuyofaka izicelo zokubhaciswa.
Ekhuluma ne-ENCA ngempelasonto, uNkk Ngobese-Zuma, uthe umuntu okwelinye izwe engenawo amaphephamvume uyisephulamthetho, futhi kumele aphathwe kanjalo.
“Sekuyisikhathi eside sishumayela ivangeli elilodwa lokuthi kumele sibe nezikhungo zokugcina abantu ababaleke emazweni abo ngesikhathi kusalungiswa indaba yamaphepha abo. Baningi abantu abangena kuleli ngopotsho, bese bethi bazobhaca.
“Ngisho kwawoma umnyango uyasho ukuthi u-95% wabantu abafaka izicelo zokubhaca ngosomathuba, akukho abakubalekelayo emazweni abo. Ngakho-ke makwenziwe izikhungo zibe seduze kwemingcele, lapho bezosetshenzelwa khona, bangabangi izinsiza nabakhokhi bentela,” esho.
Uthi indlela okwenziwa ngayo izinto, ibonakala ivuna abantu bangaphandle kunabantu bakuleli. Uthi kumele kuqiniswe imithetho yokubhacisa abantu ezweni, ngoba ixhashazwa ngosomathuba.
“Ezweni lapho abantu abazobhaca benikwa amalungelo okuvula amabhizinisi nokuthi basebenze, wonke umuntu uzobheka intuba yokungena. Uma sebengaphakathi ezweni lethu, bajika bayise uhulumeni wethu ezinkantolo zethu, ngoba bengafuni ukubuyela emazweni abo.”
Uthi iyakhathaza indaba yokuthi imithetho yezwe isetshenziswe ukuthatha izinqumo ezingahambisani nokufunwa wuquqaba. Uthi bazoyilwa kuze kube sekugcineni indaba yabantu bangaphandle, abakuleli ngokungemthetho.







